Homepagina > Ingrediënten > Groenten > Knollen > Aardappel [Solanum tuberosum]

Aardappel [Solanum tuberosum]

dinsdag 4 mei 2004, door wim

Er bestaan vele soorten aardappelen, maar de bintjes zijn zeker de bekendste. Bintjes zijn gemiddeld goede kookaardappelen die redelijk bloemig zijn. Jarenlang at men in Vlaanderen vooral bintjes, maar gelukkig zijn er al redelijk wat alternatieven in de groentenhandel te vinden. Aardappelen horen koel en luchtig, bij minder dan tien graden celsius opgeslagen te worden.

Aardappelen zijn giftig en alleen de knollen zelf zijn eetbaar, eens ze gekookt zijn. De giftigheid komt van het solanine in heel de plant. Alleen in het groene gedeelte van aardappelknollen blijft relatief veel solanine over. Die schil of snij je dan ook best weg.

- Geitenhorens
- Rat
- Zwarte aardappel
- Franse rode aardappel
- Nicola
- Terra nostra

De geschiedenis van de aardappel begint in Zuid-Amerika, waar de indianen al lang deze giftige knollen aten. De indianen losten dat op door samen met de aardappelen, klei te eten. Deze rivierklei absorbeert het gif. Na generaties van teelt, is de wortelknol van de aardappel voor een groot deel ontgiftigd. Maar de rest van de plant blijft even giftig. Het loof is absoluut oneetbaar en de groene vruchten die eraan komen, kunnen zelfs dodelijk giftig zijn.

Toen Colombus de aardappel meebracht, was het een knol waar de bevolking geen boodschap aan had. Allerlei wilde geruchten deden de ronde toen de Franse koning het gewas wilde populariseren. Hij paste echter een slim trukje toe: overdag werden de eerste planten in zijn koninklijke tuin streng bewaakt, ’s nachts niet. En al na een paar dagen werd dit "koninklijke gewas" natuurlijk gestolen. Een paar jaar later was de aardappel goed op weg om volksvoedsel nummer 1 te worden.

Recent zijn zelfs de supermarkten begonnen andere rassen te verkopen, tot zelfs geitenhorens (een heel oud Ardens ras) toe. Geitenhorens zien eruit als horens van een geit. Ze worden meestal in de schil gekookt, want schillen zou een beetje veel verlies veroorzaken en echt goedkoop zijn geitenhorens ook al niet. Ze zijn echter wel lekker en bij gelegenheid moet je ze echt eens proberen.

Nog zo’n oud ras dat al af toe en terug in de handel te vinden is, is de rat. Meestal wordt die op z’n Frans gelabeld als "ratte". Dit ras werd in 1935 officieel in de catalogus opgenomen. Hij ziet eruit als een lange, smalle aardappel en wordt meestal als primeur aangeplant. Het vlees is tamelijk geel van kleur, vastkokend en erg lekker. De opbrengst is echter aan de lage kant en dus betaal je de rat vrij veel.

Zwarte aardappel of "Violette noire" is een zeer oud ras, vermoedelijk uit Frankrijk. Het werd al eind negentiende eeuw gecatalogiseerd, maar dook pas een paar jaar geleden terug op. Als je ze moest tegenkomen in de handel, zal je ze zeker herkennen aan hun kleur. Deze aardappel is namelijk zwart met een diepviolette ondertoon. Ook het vlees is paars en behoudt zijn kleur na het koken! Deze aardappel wordt in dure delicatessenzaken steevast als "truffelaardappel" verkocht. Dat waarschijnlijk om een abnormaal hoge prijs te rechtvaardigen. De smaak is namelijk een beetje een tegenvaller; niet veel meer dan een gewone, gemiddelde patat...

Ook het vermelden waard is de Franse rode. Het is een variëteit met rode schil die overal betaalbaar te koop. Hij is wat kleiner, maar zeer vast kokend, weinig bloemend en lekker.

Een andere variëteit die je overal betaalbaar vindt en die de moeite van het proberen waard is, is de Nicola. Dit is een aardappel met wat meer kleur en smaak die vast kookt en weinig bloemig is.

Terra nostra was een kwaliteitslabel van het Waalse gewest. Onder deze naam vindt je traditionele aardappelrassen die terug op wat grotere schaal verbouwd worden. NOTA 15/12/15: de website is niet meer online. Je kan nu terecht bij Apaq-w.

Aardappelen kook je zo’n twintig minuten in een minimale hoeveelheid gezouten water. De aardappelen hoeven niet helemaal onder te staan als je een niet te grote pot met een goed sluitend deksel gebruikt. Geitenhorens en rat zijn veel dunner en zijn in 12 tot 15 minuten gaar. Grote aardappelen snij je best in twee of zelfs in vier, dan zijn ze sneller gaar en verliezen minder vitamines.

Aardappelen bevatten per 100 g 0,08 mg vitamine B1, 0,04 mg vitamine B2, 1,2 mg nicotinezuur of vitamine B3, 15 mg vitamine C en 300 microgram vitamine B6 en leveren zo’n 350 kiljoule aan energie.

Van aardappelen wordt aardappelbloem en alcohol van mindere kwaliteit gemaakt. Voor de Vlaamse overheid is de aardappel zo belangrijk dat ze er een erg flashy eigen website hebben over laten maken, met een eigen deuntje, die ons probeert te laten geloven dat aardappelen sexy zijn!

Dit artikel beantwoorden