Homepagina > Het doel van Objectief.be > Blog > De obesitas paradox

De obesitas paradox

woensdag 18 november 2015, door wim

De paradox is al meer dan tien jaar bekend. Hij duikt op in zowat alle statistieken over hart-en vaatziekten. Sommige mensen hebben een chronische hartaandoening, zijn obese en toch leven ze langer dan hun mede patiënten die niet overgewicht zijn.

De paradox is ook bekend als "reverse epidemiology" en stelt dat sommigen die overgewicht zijn of een hoog cholesterol niveau vertonen, beschermd worden erdoor. De aantallen vallen pas echt op in bepaalde groepen: bejaarden en mensen die al ziek zijn. In diezelfde groepen kan een normaal cholesterol niveau of gewicht paradoxaal genoeg resulteren in een hoger sterfte cijfer.

De wetenschap heeft lang z’n best gedaan om de cijfers te repareren. Ze verklaarden de cijfers met allerlei statistische regels, zochten de fout in de gebruikte methodes of verklaarden zelfs de makers van de studies tot leugenaars.

Langzaamaan moeten ze echter toegeven dat overgewicht niet noodzakelijk leidt tot hart- en vaatziekten en dat zelfs bij mensen die al een aandoening hebben, het niet noodzakelijk leidt tot een voortijdige dood. Het gaat hier natuurlijk wel over 10 tot 20% overgewicht. Niet over 100% overgewicht, want dan slaat de balans weer helemaal om. Maar ik neem aan dat je dat al begrepen had.

De obesitas paradox werd voor ’t eerst waargenomen in 1999 bij hemodialyse van mensen met overgewicht en werd later ook aangetroffen bij emfyseem, diabetes type 2, hartinfarct en Angina pectoris.

De eerste die de paradox wetenschappelijk beschreef, was Carl Lavie, een cardioloog uit Louisiana, USA. Toen in 2002 z’n studie af was, kostte het hem meer dan een jaar om een vakblad te vinden dat ze wou publiceren. In 2014 schreef hij een boek erover, "The Obesity Paradox".

In 2013 werd in het "Journal of the American Medical Association (JAMA)" een meta studie gepubliceerd, gebaseerd op de gegevens van 2,88 millioen mensen uit 97 andere onderzoeken. Een team geleid door Katherine Flegal, van het "National Center for Health Statistics", in Hyattsville, Maryland, USA, kwam tot de conclusie dat mensen met overgewicht 6% minder kans hadden op een vroegtijdige dood dan mensen met normaal gewicht.

En weer werd er veel moeite gedaan om de studie te ridiculiseren. Er werd zelfs een heus symposium georganiseerd om aan te tonen hoe fout deze studie wel was. Maar het enige argument dat ze eigenlijk kunnen volhouden, is dat deze "wetenschap" potentieel gevaarlijk is voor de publieke gezondheid. En dat omdat bepaalde commerciële belangen ze zouden kunnen aanwenden om onder hun verantwoordelijkheid uit te komen. De limonade industrie, bv. Dat is natuurlijk een typisch Amerikaans probleem. Liability. Maar ook in Europa zou dat spelen als we er aan denken dat Südzucker meer dan 90% van de suiker markt in handen heeft in West-Europa. Suiker zou immers wel eens de volgende kop-van-jut kunnen zijn.

Zou het kunnen dat dit genetisch bepaald is? Net zoals zout? Of is overgewicht minder erg bij 50+ers en zieken omdat die sowieso anders tekorten gaan vertonen?

Of is dit gewoon een logisch gevolg van wat we eigenlijk al wisten: dat BMI geen goede graadmeter is voor al dan niet overgewicht zijn. BMI houdt namelijk geen enkele rekening met natuurlijke variatie. Het zou bv. best kunnen dat een mollig figuur voor sommigen grotendeels genetisch is. En bij andere een gevolg van voeding.

Dit artikel beantwoorden