Homepagina > Ingrediënten > Dranken > Koffieboon [Coffea spp]

Koffieboon [Coffea spp]

dinsdag 20 maart 2007, door wim

Koffie is een drank die wereldwijd gedronken wordt en wordt gemaakt van de gebrande zaden van Coffea. De oorsprong van de plant ligt in Jemen en Ethiopië, waarschijnlijk in een regio in Ethiopië die "Kaffa" heet. Al in 800 voor Christus zijn er referenties te vinden naar de drank. Pas in de zeventiende eeuw is koffie in Europa, via Turkije en Venetië, opgedoken, eerst in Frankrijk en dan in de rest van Europa.

Coffea {JPEG}

Tegenwoordig wordt de meeste koffie in tropische en subtropische gebieden tussen de Kreefts- en de Steenbokskeerkring gekweekt, vooral op hoger gelegen plantages. Koffieplanten groeien het best in een humusrijke bodem, bij een temperatuur van 20 tot 24 graden Celsius. Er zijn zo’n dertig soorten, die niet allemaal gebruikt worden in de commerciële teelt. Bekendste soorten zijn "Coffea Robusta" en de "Coffea Arabica".

Wanneer de gekiemde zaden uitgegroeid zijn tot plantjes, worden ze van de kwekerij naar de plantage verhuisd. Na vier tot vijf jaar bloeien de planten voor het eerst met fraaie witte bloemen. Die verspreiden een geur die aan jasmijn doet denken. Aan de planten komen bessen, die twee zaadjes bevatten. Het duurt tot twintig weken vooraleer de bloem omgezet is tot de paarsrode bes. De zaadjes zelf zijn bleekgroen tot ze gebrand worden als koffieboon. Door een speling van de natuur bevindt zich soms maar één boon in de bes en dat wordt een "parelboon" genoemd.

koffiebonen {JPEG}

Koffie bevat cafeïne, dat een verkwikkende uitwerking heeft. De opwekkende werking is ook de reden dat velen ’s avonds geen koffie drinken. In de Arabica variëteit is veel minder cafeïne aanwezig dan in de meeste andere soorten. Daarnaast kan koffie ook een laxerende werking hebben.

Maar koffie bevat ook olie. En in deze olie zit cafestol en kahweol, twee terpenoïden. Cafestol doet het cholesterolniveau stijgen. In koffie zit verder nog kalium (circa 26%), magnesium (circa 12%), mangaan (circa 10%) en vitamine B3 (niacine) (circa 15%). Daarnaast zit er ook nog wat chroom (circa 6%) en koper (circa 8%) in.

Het relatief hoge gehalte aan kalium en magnesium in koffie kan een gunstige invloed op de bloeddruk uitoefenen. Koffie bevat ook ijzer, maar het is onduidelijk in hoeverre dit opgenomen wordt. Koffie kan de ijzeropname uit groenten verminderen, wanneer koffie gedronken wordt bij de maaltijd. Koffie heeft echter geen effect op de ijzeropname uit vlees.

Koffie {JPEG}

Volgens onderzoek van het "Institute for Coffee Studies" aan de Vanderbilt Universiteit toont aan dat koffie een bron van antioxidanten is; het bevat onder andere chlorogeenzuur. Chlorogeenzuur is als antioxidant actief in de darmen. Daarmee zou het beschermend kunnen werken tegen darmkanker.

Al in het begin van de twintigste eeuw ontwikkelde een Duitse koffiehandelaar een methode om cafeïne uit koffiebonen te verwijderen. Momenteel zijn er twee gangbare methoden: een chemische methode en de waterbasis methode.

Expresso is sterke koffie, maar bevat meestal minder cafeïne dan op klassieke manier gezette koffie. Dat komt omdat cafeïne tijd nodig heeft en expresso snel gemaakt wordt. De klassieke Vlaamse "drup" koffie bevat dus gemiddeld meer cafeïne dan een even sterke expresso.

Koffie wordt meestal heet gedronken, maar kan evengoed ijskoud genoten worden.

Volgens kenners is de beste manier om koffie te zetten, de Italiaanse percolator, maar ook de Franse perspot en de cona-mokka geven zeer goede resultaten. En sommigen zweren bij het klassieke, vlaamse "opgieten" met een papieren filter. Persoonlijk gebruik ik de Franse het meest en vind ik de cona-mokka de lekkerste. Papieren filters houden niet alleen de olie en de smaak tegen, maar ook de ongezonde olie.

Klassieke toevoegingen aan koffie zijn natuurlijk melk en suiker. Daarnaast combineert het met zeer veel specerijen, zoals kaneel, kruidnagel, cacao, kardemon en anijs. Daarnaast zijn er veel mensen die de smaak wat bitterder en scherper maken met gebrande chicorei.

Dit artikel beantwoorden