Nigella [Nigella sativa L.]

Nigella is afkomstig uit het Midden-Oosten en Azië. Af en toe kom je het ook wel eens tegen onder de naam "narduszaad". De kleine driehoekige zwarte zaadjes die soms ten onrechte zwart komijnzaad genoemd worden, bevatten etherische oliën, tannine en een bittere component.

Het werkt spijsverteringsbevorderend en is een kruid dat bij uitstek bij vettige gerechten, zoals schapen- of varkensvlees hoort. Mensen met een gevoelige maag kunnen het gebruiken om peper te vervangen. Je mag er echter niet mee overdrijven, want nigella bevat ook schadelijke stoffen.

Echte zwarte komijn, Bunium persicum, wordt hier bijna niet gebruikt vanwege de sterke smaak en onaangename geur.

Nigella sativa en Nigella damascena L., (Juffertje-in-’t-groen) zijn in België verboden voor gebruik in voeding. Vermoedelijk heeft dat te maken met het ontstaan van nigellone (polythymoquinoon) bij landurige opslag van de zaden. Nigellone is zeer allergeen, maar komt in verse zaden niet voor en na langdurige opslag worden ook nog maar kleine hoeveelheden gevormd. Er is echter veel olie van nigella in de handel die mogelijk verdacht is indien ze gemaakt is van oude zaden. En juist die olie heeft voornamelijk bij islamieten de faam de vruchtbaarheid te bevorderen. Daar is echter geen enkel wetenschappelijk bewijs voor.

Wat wel wetenschappelijk vaststaat is dat de in de zaden aanwezige olie desinfecterend werkt. Dat is ook logisch, want het hoofbestanddeel, thymoquinoon is in heel wat kruiden, waaronder tijm aanwezig en die hebben allemaal min of meer ontsmettende eigenschappen. Thymoquinoon is toxisch en nigella bevat vrij veel van dit bestanddeel. Het zou een probleem kunnen vormen voor baby’s en zieken.