Homepagina > Ingrediënten > Groenten > Vergeten groenten > Reukerwt, Indische erwt [Lathyrus sativus]

Reukerwt, Indische erwt [Lathyrus sativus]

maandag 20 april 2009, door wim

De reukerwt zie je hier vandaag vrijwel alleen nog als sierplant in de handel. Alleen in midden Italië en een paar plaatsen in Spanje worden ze nog voor de erwtjes geteeld. Vroeger was het overal in Europa een veel voorkomende teelt. Op het einde van de negentiende eeuw is dat bijna verdwenen. In Azië en Afrika is dit nog steeds een veel voorkomende teelt.

Net als de andere erwtjes komen deze van een klimplant. Traditioneel worden de peulen op het land gedroogd. De plant krijgt normaal felblauwe bloesems die later veranderen in vrij grote peulen. Cultivars zijn er ook met witte, paarse, roze en gele bloesems. In tegenstelling tot gewone erwtjes, zijn deze gedroogd niet groen, maar roomkleurig. Ze zijn ook veel onregelmatiger.

Lathyrus sativus {JPEG}

De alternatieve sector begint terug hier een daar reukerwten te kweken. Vooral in Sardinië en Sicilië probeert men deze oude groente terug te kweken, vooral omdat deze plant, in tegenstelling tot gewone erwtjes, goed tegen droogte kan.

Er is onderzoek, o.a. aan de RUG om de voedingswaarde van Lathyrus sativus te verbeteren. Voor bepaalde delen van Afrika en Azië is deze plant immers nog basisvoedsel.

Lathyrus sativus gedroogd {JPEG}

Je zou kunnen denken dat reukerwtjes hier verdwenen zijn omdat ze beta-ODAP* bevatten. Bij dagelijkse consumptie van reukerwten leidt dat na jaren vermoedelijk tot neurolathyrisme, een ziekte die alleen in Ethiopië voorkomt. Maar dat wist men eind negentiende eeuw helemaal niet. Zelfs nu is er nog geen zekerheid over het verband. Normale consumptie van deze erwtjes is overigens geen probleem, omdat de moderne variëteiten die aangeplant worden, veel minder ODAP bevatten.

Lathyrus sativus gedroogd {JPEG}

Van deze erwtjes wordt ook bloem gemaakt. Van deze bloem maakt men in de armste delen van Spanje een gerecht dat varieert van dikke soep over puree tot een soort hartige en zelfs zoete cake: gacha. Vandaag wordt dat nog steeds gemaakt, maar bijna nergens meer van reukerwtenmeel. Verdere ingrediënten zijn alleen olijfolie en water.

Reukerwtjes worden in Spanje "almorta" of "alverjón" genoemd en in Italië "cicerchia".

Interessant is deze oudere documentaire uit 1987, "Giftig en toch voedzaam", van de Gentse documentaire maker Jean-Pierre Dubois, met Fernand Lambein van de R.U.G.

Giftig en toch voedzaam: eerste reportage in oktober 1987 (12 min. 14 sec..) from Science Press / documentaires on Vimeo.


* beta-ODAP is beta-N-oxalyl-alpha, beta-diaminopropionzuur.

2 Berichten

  • Reukerwt, Indische erwt [Lathyrus sativus] "Into the wild" Le 14 september 2013 à 13:00, door Carla van der Waal

    Dit plantje maakt in de Derde wereld nog steeds slachtoffers.
    Een bekend slachtoffer is de hoofdpersoon van een boek en de indrukwekkende verfilming ervan.

    In het blad The New Yorker van 12 sep 2013 schrijft Jon Krakauer over de dood van Christopher McCandless, de hoofdpersoon in zijn boek, en in de gelijknamige film van Sean Penn "Into the wild" - http://www.imdb.com/title/tt0758758/

    http://www.newyorker.com/online/blogs/books/2013/09/how-chris-mccandless-died.html

    Hier het artikel van Ronald Hamilton, die het raadsel oploste.

    http://www.christophermccandless.info/Ronald-Hamilton/ronald-hamilton-intothewild1.html

    Beantwoord dit bericht

  • Reukerwt, Indische erwt [Lathyrus sativus] Le 3 juni 2015 à 18:20, door Jean-Pierre Dubois - Science Press vzw

    Gegroet

    Mijn tv-reportage van juli 1987 was een reportage uit Horizon, het maandelijkse wetenschapsprogramma met nieuws en achtergrondreportages over de wetenschap en de wetenschapsbeoefenaars in ons land. Volgens mij is de Pronkboon of de Reukerwt niet de volksnaam van Lathyrus sativus maar van de Lathyrus odoratus of de Welriekende lathyrus. Ook die lathyrussoort die enkel als sierplant wordt gebruikt, heeft driehoekige, giftige erwten of bonen. Maar de Reukerwt of Pronkboon is dus niet het synoniem van de Zaailathyrus of Lathyrus sativus. Dat is ook te horen in mijn inleidend commentaar op de tv-beelden van 1987 (BRT -tv, dienst wetenschappen).

    Terzijde: de lathyrussoorten en hun verspreiding of gebruik in de 19de eeuw, is ook te vinden in oude, gedigitaliseerde krantenartikels en boeken, zoals ze online te vinden zijn in www.kb.nl en in onze Koninklijke Bibliotheek te Brussel.

    Jean-Pierre Dubois
    wetenschapsjournalist
    documentairemaker
    Science Press vzw
    Gent

    Beantwoord dit bericht

Dit artikel beantwoorden